Change Language:
Μνημεία
Γεφύρι της Άρτας
0°C
Humidity: %
Clouds: %
Το Γεφύρι της Άρτας είναι μια λιθόκτιστη γέφυρα στο ποταμό Άραχθο, βρίσκεται ακριβώς δίπλα από το σημερινό δρόμο Άρτας-Ιωαννίνων και αποτελεί το σημαντικότερο μνημείο - σύμβολο αυτής της πόλης.

Η γέφυρα αυτή έγινε πασίγνωστη λόγω του θρύλου της θεμελίωσής, καθώς έπρεπε να θυσιαστεί η γυναίκα του πρωτομάστορα για να τελειώσει η κατασκευή του. Στη σήμερον ημέρα χρησιμοποιείται ο όρος "ολημερίς το χτίζανε, το βράδυ εγκρεμιζόταν" για να χαρακτηριστεί ένα έργο το οποίο αργεί πάρα πολύ να ολοκληρωθεί.

Το κτίσμα μπορεί να μην έχει ομορφιά ή συμμετρία, αλλά είναι το γνωστότερο και αποτελεί ακόμα και σήμερα αριστούργημα αρχιτεκτονικής, μιας και η τοποθεσία ανέγερσης δεν είναι καθόλου ευνοϊκή.

Το μήκος της γέφυρας ανέρχεται στα 145 μ. και το πλάτος του στα 3,75 μ. Όπως προαναφέραμε, οι τέσσερις (4) ημικυκλικές καμάρες δεν έχουν καμία συμμετρία και το υπόβαθρο της γέφυρας είναι κτισμένο με μεγάλους λίθους, το οποίο δείχνει ότι η αρχική θεμελίωση (κατώτατα θεμέλια) πρέπει να έγινε κατά τους ελληνιστικούς χρόνους (Πύρρου Ά, 3ος αιώνας π.Χ.) από τους αρχαίους Αμβρακιώτες.
Τη σημερινή του μορφή την απέκτησε κατά το 1612-1615 μ.Χ., μάλλον όταν η μεγαλύτερη καμάρα γκρεμίστηκε και χρειάστηκε να ξαναχτιστεί. Σε αυτή τη περίοδο αναφέρεται και ο θρύλος κατασκευής της, μιας και για τη κατασκευή αυτής της καμάρας χρειάστηκαν να περάσουν 3 ολόκληρα χρόνια.

Ιστορικά λέγεται ότι το ομώνυμο δημοτικό τραγούδι αναφέρεται στη προσπάθεια μιας μεγάλης τουρκικής στρατιάς να περάσει τον Άραχθο. Οι Τούρκοι ζήτησαν τη βοήθεια των κατοίκων, οι οποίοι υπό την ιδέα μιας εύνοιας τους βοήθησαν. Όταν όμως μάθανε το λόγο, αλλάξανε στάση και αφού χτίζαν τη γέφυρα την ημέρα, την γκρέμιζαν τη νύχτα. Ώσπου ο διοικητής των Τούρκων διέταξε τη θανάτωση της γυναίκας του Πρωτομάστορα.
Έτσι σπεύσαν οι υπόλοιποι να τελειώσουν το έργο, συνοδεύοντάς το με κατάρες. Αυτές γίνανε ευχές μετά και την απελευθέρωσή τους το 1821.

"Σαράντα πέντε μάστοροι κι εξήντα μαθητάδες
γιοφύρι εθεμέλιωναν στης Άρτας το ποτάμι.
Ολημερίς το χτίζανε, το βράδυ εγκρεμιζόταν.
Μοιριολογούν οι μάστοροι και κλαιν οι μαθητάδες:
"Αλοίμονο στούς κόπους μας, κρίμα στις δούλεψές μας,
ολημερίς να χτίζουμε το βράδυ να γκρεμιέται."

Πουλάκι εδιάβη κι έκατσε αντίκρυ στό ποτάμι,
δεν εκελάηδε σαν πουλί, μηδέ σαν χηλιδόνι,
παρά εκελάηδε κι έλεγε ανθρωπινή λαλίτσα:
"Αν δε στοιχειώσετε άνθρωπο, γιοφύρι δε στεριώνει,
και μη στοιχειώσετε ορφανό, μη ξένο, μη διαβάτη,
παρά του πρωτομάστορα την όμορφη γυναίκα,
που έρχεται αργά τ' αποταχύ και πάρωρα το γιόμα."

Τ' άκουσ' ο πρωτομάστορας και του θανάτου πέφτει.
Πιάνει, μηνάει της λυγερής με το πουλί τ' αηδόνι:
Αργά ντυθεί, αργά αλλαχτεί, αργά να πάει το γιόμα,
αργά να πάει και να διαβεί της Άρτας το γιοφύρι.
Και το πουλι παράκουσε κι αλλιώς επήγε κι είπε:
"Γοργά ντύσου, γοργά άλλαξε, γοργά να πας το γιόμα,
γοργά να πας και να διαβείς της Άρτας το γιοφύρι."

Να τήνε κι εξαναφάνεν από την άσπρην στράτα.
Την είδ' ο πρωτομάστορας, ραγίζεται η καρδιά του.
Από μακριά τους χαιρετά κι από κοντά τους λέει:
"Γειά σας, χαρά σας, μάστοροι και σεις οι μαθητάδες,
μα τι έχει ο πρωτομάστορας και είναι βαργιομισμένος;
"Το δαχτυλίδι το 'πεσε στην πρώτη την καμάρα,
και ποιος να μπει, και ποιος να βγει, το δαχτυλίδι νά 'βρει;"
"Μάστορα, μην πικραίνεσαι κι εγώ να πά σ' το φέρω,
εγώ να μπω, κι εγώ να βγω, το δαχτυλίδι νά 'βρω."
Μηδέ καλά εκατέβηκε, μηδέ στη μέση επήγε,
"Τράβα, καλέ μ' τον άλυσο, τράβα την αλυσίδα
τι όλον τον κόσμο ανάγειρα και τίποτες δεν ήβρα."

Ένας πηχάει με το μυστρί κι άλλος με τον ασβέστη,
παίρνει κι ο πρωτομάστορας και ρίχνει μέγα λίθο.
"Αλίμονο στη μοίρα μας, κρίμα στο ριζικό μας!
Τρεις αδελφάδες ήμαστε, κι οι τρεις κακογραμμένες,
η μια 'χτισε το Δούναβη, κι η άλλη τον Αφράτη
κι εγώ η πλιό στερνότερη της Άρτας το γιοφύρι.
Ως τρέμει το καρυόφυλλο, να τρέμει το γιοφύρι,
κι ως πέφτουν τα δεντρόφυλλα, να πέφτουν οι διαβάτες."

"Κόρη, το λόγον άλλαξε κι άλλη κατάρα δώσε,
πο 'χεις μονάκριβο αδελφό, μη λάχει και περάσει."
Κι αυτή το λόγον άλλαζε κι άλλη κατάρα δίνει:
"Αν τρέμουν τ' άγρια βουνά, να τρέμει το γιοφύρι,
κι αν πέφτουν τ' άγρια πουλιά, να πέφτουν οι διαβάτες,
τί έχω αδελφό στην ξενιτιά, μη λάχει και περάσει.

Η Γέφυρα της Άρτας δέχτηκε πολλές παρεμβάσεις καθ όλη τη ιστορία της, είτε για να στηριχθεί καλύτερα, είτα ακόμα και για να καταστραφεί (π.χ. 2ο Παγκόσμιο Πόλεμο). Η γέφυρα μνημείο της Άρτας αλλά και της Ελλάδας, ξαναβρήκε τη λάμψη και την ομορφιά της κατά τη δεκαετία του 1980, όπου έγιναν σημαντικές σωστές κινήσεις στερέωσης.

Ανατολικά του του ποταμού (αρχή της γέφυρας) στέκεται επιβλητικά ο τεράστιος πλάτανος του Αλί πασά Τεπελενλή. Εκεί λέγεται ότι καθόταν ο Αλί πασάς κοιτώντας τους καταδικασμένους, τους οποίους κρέμαγε από τα κλαδιά του δέντρου.
"- Τ' έχεις καημένε πλάτανε
και στέκεις μαραμένος
με τις ριζούλες στο νερό;
- Αλή πασάς επέρασε."

Δυτικά (τέλος) της γέφυρας βρίσκεται το Λαογραφικό Μουσείο Άρτας, το οποίο στεγάζεται σε ένα διώροφο νεοκλασικό κτίριο, χτισμένο το 1864 από τον αρχιτέκτονα Έρνστ Τσίλερ.


Στοιχεία επικοινωνίας
Γέφυρα Άρτας
47100 Άρτα
Τηλ.: (+30) 26810 24637, (+30) 26810 24636
Φαξ: (+30) 26810 79821

Ώρες λειτουργίας
Διαρκώς ανοικτό


© myGreece.travel photo
© myGreece.travel photo
© myGreece.travel photo
© myGreece.travel photo