Change Language:
Μνημεία
Μεσαιωνικό Υδραγωγείο Καβάλας
0°C
Humidity: %
Clouds: %

Το Μεσαιωνικό Υδραγωγείο ή αλλιώς "Καμάρες" κατασκευάστηκε στις αρχές του 16ου αιώνα μ.Χ. και αποτελεί το σημαντικότερο μνημείο της πόλης της Καβάλας.
Πρόκειται για το τελευταίο και πλέον εντυπωσιακό τμήμα ενός εκτενούς συστήματος ύδρευσης που είχε ως στόχο την υδροδότηση της χερσονήσου της Παναγίας.

Ιστορική αναδρομή
Οι Καμάρες οικοδομήθηκαν μεταξύ 1520-1530 για την κάλυψη των αναγκών σε νερό που ολοένα και αυξάνονταν εξαιτίας της οικιστικής εξάπλωσης και ανάπτυξης της πόλης. Το έργο αποδίδεται στον Ιμπραήμ Πασά, πρώτο βεζίρη του Σουλεϊμάν του 2ου. Πιθανολογείται ότι στον ίδιο γεωγραφικό χώρο προϋπήρχε υδραγωγείο ρωμαϊκής ή μεσοβυζαντινής περιόδου που είχε εγκαταλειφθεί μετά την καταστροφή της πόλης το 1391. Χρονικά, αυτό το μεγαλεπήβολο έργο συμπίπτει με την ίδρυση νέας πόλης με το όνομα Καβάλα.

Απόρροια του έργου ήταν η εισροή νερού στις δημόσιες δεξαμενές, κρήνες και λουτρά της αναπτυσσόμενης πόλης. Το υδραγωγείο συνέβαλε καθοριστικά στην βιωσιμότητα και μεγέθυνση του οικισμού αποτελώντας έργο ζωτικής σημασίας μέχρι τις αρχές του 20ου αιώνα.

Τα πρώτα προβλήματα εντοπίστηκαν στα τέλη του 19ου αιώνα. Η δημιουργία νέων τουρκικών συνοικιών στα ανατολικά της πόλης αύξησε τον αστικό πληθυσμό δημιουργώντας παράλληλα ανάγκες για μεγαλύτερη ποσότητα νερού.
Το 1913 οι αρχές της Βουλγαρικής διοίκησης μετέτρεψαν το "μονοπάτι" του νερού σε δρόμο διέλευσης πεζών, αμαξών και ζώων προκαλώντας προβλήματα και βλάβες στον υποκείμενο αγωγό. Η εισροή μεγάλου κύματος παλιννοστούντων από την Μικρά Ασία είχε ως αποτέλεσμα την ραγδαία αύξηση του πληθυσμού που απαιτούσε πολύ μεγαλύτερες ανάγκες για νερό.

Νέες μελέτες οδήγησαν σε σύγχρονα και αποδοτικότερα έργα υδροδότησης που έθεσαν με τη σειρά τους το Μεσαιωνικό Υδραγωγείο σε αχρηστία στα μέσα του 20ου αιώνα. Το υδραγωγείο έκλεισε περισσότερους από 4 αιώνες λειτουργίας.

Σήμερα, μεγάλο τμήμα του υδραγωγείου έχει καταστραφεί εξαιτίας της άναρχης και ανεξέλεγκτης οικιστικής ανάπτυξης των τελευταίων δεκαετιών.

Αρχιτεκτονική
Το Μεσαιωνικό Υδραγωγείο της Καβάλας αποτελεί τεχνολογικό επίτευγμα της εποχής του καθώς αποτελεί ανυπέρβλητο έργο υποδομής στην περίοδο της Τουρκοκρατίας.
Πρόκειται για ένα τοξωτό υδραγωγείο που γεφυρώνει την κοιλάδα που χωρίζει την άνυδρη χερσόνησο της Παναγιάς με τα πλούσια σε νερό βορεινά υψώματα. Συγκεκριμένα, το νερό διοχετευόταν στην πόλη μέσω ενός κτιστού επίγειου αγωγού μήκους 6,5 χιλιομέτρων που ξεκινούσε από την θέση Τρία Καραγάτσια σε υψόμετρο 400 μέτρων βόρεια της πόλης.

Τα εμπόδια των ρεματιών που συναντούσε ο αγωγός στο πέρασμά του υπερκεράστηκαν με την κατασκευή 5 υδατογέφυρων. Λίγο πριν την είσοδο του στην πόλη, ο αγωγός σταδιακά υψώνονταν πάνω από την κοιλάδα διατηρώντας χαμηλές κλίσεις έτσι ώστε να εξασφαλιστεί η κίνηση του νερού προς την πόλη.

Οι Καμάρες αποτελούν την απόληξη του έργου στα όρια της παλιάς πόλης. Το μήκος τους εκτιμάται στα 280 μέτρα ενώ το μέγιστο ύψος στο κέντρο υπερβαίνει τα 25 μέτρα. Αποτελείται από 60 αψίδες διαφόρων μεγεθών. Ως υλικά κατασκευής χρησιμοποιήθηκαν τούβλα και γρανίτες της περιοχής. Η αρχιτεκτονική όψη του έργου μορφώνεται μέσω ενός καμβά σύνθεσης τοξοτών φατνωμάτων σε 2 ή 3 στάθμες.

Στο ανώτερο τμήμα της κατασκευής είναι εγκιβωτισμένος ο αγωγός. Χαρακτηριστικό γνώρισμα του μνημείου είναι η πολυμορφία των τοξοτών φατνωμάτων που οφείλεται στα έργα συντήρησης και επέμβασης στο πέρασμα του χρόνου. Η πλέον γνωστή εργασία συντήρησης του έργου πραγματοποιήθηκε το 1818 στο νότιο τμήμα, γεγονός που μαρτυρεί σχετική εντοιχισμένη επιγραφή.

Τα τελευταία χρόνια πραγματοποιούνται έργα προστασίας, συντήρησης και ανάδειξης του μνημείου από την 12η Εφορία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων Καβάλας.



© myGreece.travel photo